Undir Esjunni
opið þing um vistvæna byggð

Sjá einnig á vef ALTA.

Hátt í eitt hundrað manns komu saman í Fólkvangi laugardaginn 26. janúar til þings sem bar heitið ,,Undir Esjunni, opið þing um vistvæna byggð”. Tilgangurinn með þinginu var að kalla eftir hugmyndum íbúa og annarra áhugasamra um vistvæna byggð á Kjalarnesi. Þetta er í fyrsta sinn sem aðferðinni sem notuð var á þinginu, svokölluðu “samráðsskipulagi”, er beitt hér á landi. Með því að beita þessari aðferðafræði við skipulag er verið að nýta þekkingu og hugmyndir almennings og um leið að stíga skref í átt að eflingu íbúalýðræðis.

Verkefnið hefur átt sér nokkurn aðdraganda en borgarráð samþykkti þann 31. október árið 2000, að “...fela skipulags- og byggingarnefnd í samvinnu við Samstarfsráð Kjalarness að vinna að undirbúningi að nýrri gerð íbúðahverfis á Kjalarnesi sem taki mið af staðháttum og því rými sem Kjalarnes hefur upp á að bjóða og þeirri framtíðarsýn sem fram kemur í tillögu samstarfsnefndar um sameiningu Kjalarness og Reykjavíkur frá 1997 umvistvæna byggð á Kjalarnesi.”

Af hálfu borgaryfirvalda var verkefnið í höndum Samstarfsráðs Kjalarness, skipulags- og byggingarsviðs og þróunar-og fjölskyldusviðs. Skipulags- og byggingarsvið hefur haft umsjón með skipulagsþætti þingsins og úrvinnslu þeirra niðurstaðna er lúta að skipulagi og þróunar- og fjölskyldusvið séð um kynningu. Umsjón með aðferðinni sem beittvar á þinginu og önnur úrvinnsla var í höndum ráðgjafarfyrirtækisins Alta.

Í vikunni fyrir þingið var unnið með börnum og unglingum í Klébergsskóla, sem komu og kynntu sín sjónarmið á þingdegi. Í nóvember 2001 var jafnframt haldinn fundur með landeigendum og öðrum hagsmunaaðilum, til undirbúnings.

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir borgarstjóri setti þingið, en þátttakendur hófust síðan handa við að tjá skoðanir sínar og hugmyndir um umhverfi og útivist, samgöngur, vistvæna byggð og mannlíf og atvinnulíf á vistvænum forsendum. Um miðjan dag var síðan sest að skipulagi, þar sem allir viðstaddir tóku þátt í að teikna hugmyndir sínar um framtíðarskipulag inn á kort, með fulltingi fagmanna. Þegar síðasti vinnuhópurinn hafði velt fyrir sér hvaða skref ætti að stíga næst lauk þinginu um kl. 18:00. Mikill afrakstur var af þessum eina degi, sem unnið var úr á þremur dögum og niðurstöður síðan kynntar þriðjudagskvöldið 29. janúar. Þar voru þær hugmyndir sem fram komu á þinginu settar fram í máli og myndum og sýndar á kortum.

Niðurstöður þingsins verða nú hluti af forsögn að áframhaldandi skipulagsvinnu fyrir Kjalarnes. Einnig liggur fyrir listi og aðgerðaáætlun fyrir ýmis önnur verkefni, sem styðja við byggð á svæðinu, í sátt við náttúru. Með þinginu hefur verið stigið dýrmætt skref í þá átt að efla byggð og ímynd Kjalarness.

“Er ekki allt hægt ef maður vill”

“Nú eru komin markmið sem hægt er að byggja á”.-

Framtíðarsýn fyrir Grundarhverfi

- Grundarhverfi þróist í að vera 1500 – 2000 manna byggð þar sem byggingar verða ekki hærri en tvær hæðir og heildstætt yfirbragð.

- Hjarta bæjarins yrði að Hofi þar sem væri m.a. kirkja, menningarhús og bókasafn ásamt smáverslunum.

- Mikilvægt væri að græn gönguleið yrði á milli helstu áfangastaða s.s. frá Fólkvangi og skólanum að hverfi, frá hverfi að fjölskyldugarði o.s.frv.

- Styrkur hverfisins felst í staðsetningunni “milli fjalls og fjöru”, sem hægt yrði að nýta sér við markaðssetningu á ferðaþjónustu, s.s. heilsubyggð á vistvænum forsendum og smábátahöfn.

- Í Grundarhverfi væri hægt að koma upp fjölskyldugarði með “fallegum” leiktækjum til að koma með börn sín á góðum degi, setjast niður, grilla og jafnvel skauta á veturna.

- Svæðið á nesinu ætti að vera ósnortið enda náttúruperla sem ekki verður betri af mannavöldum.

- Hestafólki ætti að gera hátt undir höfði og gera ráð fyrir stórum lóðum þar sem hægt væri að vera með hesthús og íbúðarhús á sömu lóð – sambýli hesta og manna.

- Trjágróður eða skjólbelti yrði meðfram Brautarholtsvegi sem yrði færður ofan við Arnarholt til að gefa byggðinni meira rými. Þar fyrir neðan yrði svæði fyrir matjurtagarða íbúa, sem myndi m.a. styrkja félagslega þáttinn.

- Blönduð byggð, ungir jafnt sem aldraðir og öldruðum gert hátt undir höfði.

- Golfvöllurinn yrði í jaðri byggðar nálægt heilsubyggðinni.

- Lögð yrði áhersla á flokkun og endurnýtingu sorps og m.a. hestaskítur nýttur sem áburður.

- Efla ætti félagslega þáttinn og þjónustu og hjarta í hverfinu, hjarta sem slær. Þannig yrði aðlaðandi að búa á svæðinu og fleiri myndu ílengjast í “sveitasælu með öllum þægindum”.

-         Smábátabryggja, höfnin yrði aðlaðandi og spennandi fyrir íbúa og aðkomufólk.-          

,,Hér á Kjalarnesi hefur ákveðinn grunnur verið lagður sem vonandi verður byggt á hér í dag"

 Á þinginu komu fram fjölmargar hugmyndir sem lúta að skipulagi fyrir Kjalarnes í heild og eru innlegg í áframhaldandi skipulagsvinnu.

“Það vantar skilgreiningu á vistvænni byggð”

“Svæðið er svo klofið að það er eins og að við búum á sitt hvorum árbakkanum”

Meginniðurstaða þingsins, “Undir Esjunni”, var sú að íbúar á Kjalarnesi vilja efla vistvæna lífshætti og taka þátt í tilraunaverkefnum í þá átt, enda hafa slíkar umræður átt sér þar stað um nokkurn tíma. Fyrst og fremst er lögð áhersla á að byggð á Kjalarnesi þróist í sátt við náttúru með áherslu á sérstöðu svæðisins sem dreifbýli í jaðri borgarinnar. Kallað var eftir formlegri stefnumótun af hálfu borgaryfirvalda sem tæki mið af þessum áherslum.

Íbúar lýstu áhuga sínum á að fylgja verkefninu eftir og býður Samstarfsráð Kjalarness öllum áhugasömum til fyrsta fundar í verkefninu “Undir Esjunni”, miðvikudagskvöldið 27. febrúar kl. 20 í Fólkvangi.

UMBÓTAVERKEFNI

Hér fer á eftir listi yfir helstu verkefni sem þátttakendur á þinginu lögðu áherslu á að ýta þurfi úr vör til eflingar og uppbyggingar byggðar á Kjalarnesi.

Græni trefillinn

•Hafist verði handa við frekari gróðursetningu á Kjalarnesi, strax sumarið 2002, til að planta í “Græna trefillinn” og fjölga skjólbeltum, t.d. í samvinnu við Vinnuskóla Reykjavíkur, Skógræktarfélag Reykjavíkur og Vesturlandsskóga.

Ræktun í Grundarhverfi

•Stuðla að ræktunarátaki í Grundarhverfi.

Umferðaröryggi

•Koma upp að- og afreinum á Vesturlandsvegi, hann lýstur og sett undirgöng við Grundarhverfi fyrir minni bíla ásamt gangandi og hjólandi umferð.

Almenningssamgöngur

•Gera könnun meðal íbúa Kjalarness til að kortleggja ferðaþörf, m.t.t. tíðni og tímasetninga og notkunar minni og vistvænna bíla. Jafnframt verði kannað hvort mögulegt sé að tengja ferðir á Kjalarnes, áætlunarferðum til og frá Vesturlandi.

Samgöngur – stytta vegalengdir

•Flýta lagningu Sundabrautar eins og kostur er.

Vistvænar samgöngur

•Nota vistvæna samgöngumáta til ferða að og frá Kjalarnesi, t.d. með metanstrætó.

•Hvetja íbúa til að nota hreyfilhitara.

Göngu-, og hjólreiðastígar

•Móta heildstætt skipulag fyrir göngu- og hjólreiðastíga og tengja göngustíganeti höfuðborgarsvæðisins.

•Leggja göngustíg meðfram sjónum með upplýsingakortum; fuglar, gróður, örnefni og annan fróðleik.

•Opna og lagfæra göngu- og reiðstíga, ofan byggðar með hlíðum Esjunnar.

Reiðstígar og hestamennska

•Sett verði á fót nefnd hagsmunaaðila til að koma með tillögur að heildarskipulagi reiðstíga á öllu Kjalarnesssvæðinu.

Merkingar

•Bæta merkingar um Kjalarnes á þjóðvegi 1 og innan svæðis, m.a. í tengslum við lagningu stíga.

Ferðaþjónusta

•Vinna arðsemisathugun vegna möguleika á uppbyggingu ferðaþjónustu á Kjalarnesi.

Veðurfarsathuganir

•Gera veðurfarsathuganir á svæðinu og nýta niðurstöður við frekari útfærslu skipulags.

Umhverfi og umgengni

•Tryggja að malarnám í Kollafirði uppfylli skilyrði um,umgengni og frágang.

•Tryggja að fylgt sé ítrustu kröfum um varnir gegn mengun frá atvinnustarfsemi.

•Hreinsa fjörur reglulega, hefja starfið sumarið 2002.

Vistvæn byggð

•Stofna sjóð sem styrkir vistvæn verkefni.

•Athuga með hvaða hætti er hægt að umbuna vistvænum fjölskyldum og fyrirtækjum.

•Skoða hvort kostur sé á þátttöku í Evrópusambandsverkefnum og innlendummrannsóknaverkefnum um vistvæna byggð.

•Efla fræðslu um vistvæna byggð og lifnaðarhætti.

Leikskóli

•Byggja vistvænan leikskóla á Kjalarnesi sem fyrst, samkvæmt þeim hugmyndum sem liggja fyrir.

Þjónusta

•Tryggja að íbúum sé ljóst hvert þeir eigi að sækja heilbrigðisþjónustu, sem næst sinni heimabyggð.

•Setja á fót félagsmiðstöð með aðstoð unglinga og áhugasamra íbúa.

Mannlíf

•Virkja íbúaorkuna og nýta Fólkvang til að efla samstöðu fólksins.

9. og 10. bekkur Klébergsskóla

“Nýta náttúruna á Kjalarnesi fyrir Reykjavíkur”
“Það vantar félagsmiðstöð og strætóferðir”

Allir þeir sem tóku þátt í Opna þinginu fá sérstakar þakkir og einnig nemendur og kennarar 4., 9. og 10. bekkjar Klébergsskóla, sem og skólastjórnendur.

Á Kjalarnesi hefur Sorpa endurvinnslustöð við Norðurgrund

                       Opnunartími stöðvarinnar er :

                       Sunnudaga, Miðvikudaga og Föstudaga kl : 14:30 - 19:30.

                        Sími: 586 8339

                        Umsjónarmenn endurvinnslustöðva eru:
                        Steinunn Jónsdóttir farsími 660 2230, steinunn@sorpa.is      
                        Stefán Örn Einarsson farsími 660 2240, stefan@sorpa.is

Reglur Flógyns eru,

Afgreiðslutímar

VERÐSKRÁ

Aðkoma opinberra aðila

Kynning og undirbúningur málsins

En af hverju Ísland, og af hverju Hvalfjörður?

Af ábyrgð og ímynd

Samgöngur til og frá höfuðborginni

Að undanförnu hafa átt sér stað talsverðar umræður um samgöngumál og umferðaröryggi. Sú umræða hefur oftar en ekki skapast í framhaldi af slysum eða umferðaróhöppum og inn í þá umræðu blandast eðlilega samgöngur til og frá Reykjavík. Það er því hryggilegt að sjá hversu litla áherslu stjórnvöld leggja á frekari samgöngubætur til og frá höfuðborginni okkar. Samtök Sveitarfélaga á Vesturlandi hafa síðastliðin ár lagt mikla áherslu á mikilvægi tvöföldunar á þjóðvegi 1 frá Holtavörðuheiði að Kollafirði. Hafa samtökin bent á mikilvægi þess að hefjast framkvæmda sem fyrst vegna þeirrar miklu aukningar á þungaflutningum á þessum slóðum síðastliðin ár. Hafa önnur samtök, þar á meðal íbúasamtökin á Kjalanesi sem og Hverfisráð Kjalarness, sent frá sér ályktanir sem snúa að þessum málum. 

Slit og slysahætta

Í dag er ekkert flutningaskip sem siglir úti fyrir ströndum Íslands með viðkomu í helstu höfnum hringinn í kringum landið. Það er eðlilegt að vöruflutningar hafi færst í auknum mæli inn á þjóðvegakerfið vegna krafna um ferskleika vöru við afhendingu. Staðreyndin er hins vegar sú að þróunin hefur leitt til þess að allir flutningar fara landleiðina því ekki hefur þótt hagkvæmt að aðeins hluti vöruflutninga sé á hafi úti. Allir flutningar fara því landleiðina með þeirri miklu umferð sem því fylgir og ómældu sliti á vegakerfinu. Þessir flutningabílar eru allt að 50 tonn fullhlaðnir á meðan meðalfólksbíllinn er innan við 2 tonn. Hver maður sér hina auknu slysahættu sem af þessu hefur hlotist. Það er því löngu tímabært að kanna kosti þess að niðurgreiða strandsiglingar með opinberu fé því talsverður sparnaður hlýtur að koma á móti vegna minna slits á vegakerfi landsmanna og vegna minni slysahættu. Þetta er sú alvarlega staðreynd sem blasir við okkar í dag – flutningar á vörum og sjávarfangi fara þvers og kruss um þjóðvegi landsins, flestir með viðkomu í höfuðborginni, og aldrei kemur Sundabraut. 

Hefjumst handa við tvöföldun þjóðveganna til og frá Reykjavík

Ég tel að á meðan samgönguráðherra er að velta fyrir sér legu Sundabrautar og því hvort innheimta eigi veggjald vegna þeirrar framkvæmdar þá gæti hann byrjað að gera vegina til og frá höfuðborginni sómasamlega. Hann gæti byrjað nú þegar að tvöfalda akreinar frá Borgarnesi að Reykjavík, þ.e. að þeim stað sem Sundabraut kemur upp á Kjalarnes. Vesturlandsvegur í þeirri mynd sem hann er í nú gengur ekki og þolir enga bið. Hið sama á við um Suðurlandsveg til Selfoss. Við höfum horft upp á svo mörg alvarleg slys á þessum vegaköflum undanfarin ár og alltaf þyngist umferðin. 

Landsmenn eru orðnir langþreyttir á aðgerðaleysi samgönguyfirvalda og vilja skýr svör og ákvarðanir. 

Því segi ég vaknaðu herra samgönguráðherra. Slysin gera ekki boð á undan sér. 

Þórir Ingþórsson

Esjugrund 52

116 Kjalarnesi

Marta Guðjónsdóttir fulltrúi sjálfstæðismanna í Hverfaráði Kjalarness skrifaði grein sem birtist í Morgunblaðinu þriðjudaginn 28. mars 2006.

{mosimage}

Kjalarnesið - Vítaverð vanræksla R-listans

Ég hef setið í hverfisráði Kjalarness á þessu kjörtímabili og fylgst þar með þeim vinnubrögðum R-listans er lúta að málefnum íbúanna. Þau vinnubrögð geta ekki fengið aðra umsögn en vítaverð vanræksla. Tekið hefur verið á brýnustu hagsmuna- og öryggismálum íbúanna með fullkomnu sinnuleysi og framtaksleysi og endalausum innantómum loforðum sem flest, ef ekki öll, hafa lent upp í erminni.

Kjalnesingar hlunnfarnir

Sú var tíðin, 1998, að fyrrverandi borgarstjóri, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, hafði uppi fjálglega frasa um gagnkvæma hagsmuni, beggja sveitarfélaganna, Reykjavíkur og Kjalarness, af sameiningunni.

En nú er öldin önnur: R-listanum hefur ekki þótt neitt sjálfsagðara en að svíkja flest loforð gagnvart Kjalnesingum og brjóta á þeim samninga, m.a. þann samning sem sveitarfélögin gerðu með sér við sameininguna. Kjalnesingar hafa svo sannarlega fengið að reyna að þeir eru olnbogabarn borgarinnar. Nú er svo komið að margir málsmetandi Kjalnesingar, telja sig og sveitunga sína hafa heldur betur verið hlunnfarna, og eru farnir að efast um réttmæti sameiningarinnar.

Öryggismál í ólestri

Kjalarnesið er beinlínis lífshættulegt íbúasvæði, börnum, unglingum og fullorðnum. Það er oft stórhættulegt ökumönnum og farþegum þeirra að hægja mikið á sér á Vesturlandsveginum og beygja síðan inn í Grundarhverfið vegna ógnarhraða og sívaxandi umferðar, sífellt stærri og fleiri vöruflutningabíla, að ekki sé nú talað um aðra og fáfarnari afleggjara Vesturlandsvegar á Kjalarnesi.

Sjálfstæðismenn í umhverfisráði lögðu fram tillögur um úrbætur í umferðaröryggismálum á Kjalarnesi 22. febrúar sl., en R-listinn frestaði tillögunni. Það er dæmigerð afstaða þeirra þegar málefni Kjalarness eru annars vegar.

Börn og unglingar á Kjalarnesi hafa reynt eftir megni að leika knattspyrnu í moldarsvaði meðfram Vesturlandsveginum þar sem umferðarþunginn er gífurlegur. Þar er ekki einu sinni rolluheld girðing og svo stutt í þjóðveginn að boltinn fer oft út á og yfir veginn. Börnin og unglingarnir hafa þolinmóð beðið eftir, einum einasta, þokkalegum sparkvelli frá því slíkum velli var lofað fyrir tveimur árum. En þar er líklega til of mikils mælst, enda bólar ekkert á vellinum.

Margsvikin loforð

Meira en helmingur vegakerfisins á Kjalarnesinu er malarvegir eins og tíðkuðust í Reykjavík áður en Geir Hallgrímsson, þáverandi borgarstjóri, útrýmdi slíkum götum og vegum á sjöunda áratug síðustu aldar. Nýbyggingin við grunnskóla hverfisins, Klébergsskóla, heldur ekki vatni og hefur ekki gert það frá því hún var tekin í notkun.

Fjögur ár, samfleytt, frestaðist skólahald við Klébergsskóla vegna seinkunar á framkvæmdum við skólann. Skólalóð Klébergsskóla er algjörlega ófrágengin, þrátt fyrir margítrekuð loforð um frágang hennar. Leikskólinn sem upphaflega og réttilega átti að verða þriggja deilda, var minnkaður niður í tveggja deilda skóla með þeim afleiðingum að hann er nú þegar orðinn of lítill. Aðkoman að honum er kennslubókardæmi í slysagildrum fyrir börn og fullorðna.

Enn hefur ekki verið lokið við gangstéttagerð og ýmsan annan frágang við götur Grundarhverfis þó nú hafi í mörg ár tíðkast í Reykjavík og öðrum bæjarfélögum að ganga frá slíkum framkvæmdaatriðum áður en íbúar flytja í hið nýja hverfi. Og svona gæti ég lengi haldið áfram. Allt er á sömu bókina lært.

Korter fyrir kosningar

Ekkert af þessu er þó aðalatriðið hér: Aðalatriðið er sjálfumgleði og hroki þeirra fulltrúa R-listans sem fimmtudaginn 23. mars sl. létu loks draga sig upp á Kjalarnes á kosningafund, korter fyrir kosningar, hlusta þar á umkvartanir íbúanna, - en tóku síðan til máls og töluðu fjálglega um sínar fallegu framtíðarhugsjónir, en létu umkvartanirnar íbúanna sem vind um eyru þjóta.

Slík framkoma sýnir fádæma valdhroka og er því frágangssök.

Það er athyglisvert, að mörg - jafnvel flest - þeirra úrlausnarefna sem hér koma til álita, kosta borgina óverulegar fjárhæðir miðað við öryggishagsmuni Kjalnesinga. Spurningin snýst því ekki um fjármuni, heldur áhuga á velferð borgaranna og að staðið sé við gerða samninga.

Við sjálfstæðismenn teljum það sjálfsagða skyldu okkar að standa við samninga og gefin loforð. Við viljum láta verkin tala, teljum það skyldu okkar að hlusta á íbúa borgarinnar, forgangsraða verkefnum og framkvæma án tafar það sem er aðkallandi.og varðar öryggi borgarbúa. Við munum því standa við þau fyrirheit á Kjalarnesinu sem R-listinn hefur svikið.

Greinin birtist í Morgunblaðinu þriðjudaginn 28. mars 2006.